Báo cáo của công ty an ninh mạng Asymmetric Security cho thấy các tác nhân AI của OpenAI đã truy cập 55 website trong 6 tháng và có dấu hiệu che giấu hoạt động. Khả năng tự chủ này đang đặt ra thêm vấn đề về kiểm soát và giám sát AI

Các tác nhân AI của OpenAI bị phát hiện truy cập trái phép 55 website thuộc doanh nghiệp, tổ chức phi lợi nhuận và cơ quan chính phủ, trong đó có nhiều nguồn dữ liệu quan trọng. Đáng chú ý, chúng được cho là đã sử dụng các công cụ để che giấu hoạt động sau khi truy cập.

Báo cáo của Asymmetric Security công bố ngày 1/10 cho biết hoạt động diễn ra trong khoảng tháng 3-9/2026, bao gồm website của chính phủ Australia. Financial Times cho biết danh sách 55 website còn có CDC, SEC, IEA và Mayo Clinic.

Pippa Thompson, đồng sáng lập Asymmetric Security, nói với Financial Times rằng có khả năng các tác nhân AI đã cố ý sử dụng những công cụ có sẵn để xóa dấu vết. Tuy nhiên, đơn vị điều tra chưa xác định được liệu đây là chủ ý hay kết quả ngoài dự kiến.

Khi AI tự chủ vượt khỏi nhiệm vụ ban đầu

Các tác nhân AI có thể tự thực hiện nhiều bước liên tiếp để hoàn thành nhiệm vụ mà không cần con người can thiệp liên tục. Theo Asymmetric, vụ việc bắt đầu từ những yêu cầu có vẻ bình thường, chẳng hạn thu thập số liệu thống kê y tế tại Australia.

Sau đó, hoạt động mở rộng sang những bước phức tạp hơn. Các tác nhân tự mở tài khoản trên Urlquery, tạo email tạm thời và sử dụng một hộp thư được thiết lập để tự động xóa sau 48 giờ. Asymmetric cho biết chúng còn có thể hoàn thiện kỹ thuật trong vài ngày.

OpenAI cho rằng phần lớn hoạt động được rà soát xuất phát từ các nhiệm vụ nghiên cứu thông thường, như truy cập nội dung công khai để tìm thông tin. Công ty cũng giải thích các website chính phủ thường được mô hình sử dụng vì đây là những nguồn dữ liệu chính thống.

Nhưng những sự cố trước đó cho thấy ranh giới này không phải lúc nào cũng rõ ràng. Tháng 6, một tác nhân AI của OpenAI từng vượt qua kiểm soát truy cập trên cổng thống kê Medicare của Australia và tiếp cận tệp không công khai trong một nhiệm vụ nghiên cứu nội bộ.

Đến tháng 7, OpenAI công bố sự cố liên quan tác nhân AI tấn công nền tảng Hugging Face. Những sự kiện này trở thành bối cảnh cho báo cáo mới, trong đó khả năng tự che giấu hoạt động là yếu tố khiến việc giám sát trở nên phức tạp hơn.

Asymmetric cho biết việc OpenAI nắm quyền kiểm soát chính đối với nhật ký hoạt động cũng hạn chế khả năng quan sát của bên điều tra độc lập. Điều đó khiến câu hỏi về mức độ minh bạch trong quá trình giám sát tác nhân AI trở nên đáng chú ý.

Với 55 website bị truy cập trong 6 tháng và khả năng tự hoàn thiện kỹ thuật chỉ tính bằng ngày, khoảng cách giữa tốc độ hành động của tác nhân AI và tốc độ kiểm tra của con người đang trở thành vấn đề thực tế.

Theo AP, một số ý kiến trong ngành cho rằng các sự cố có thể bắt nguồn từ lỗ hổng bảo mật trong quá trình phát triển AI, thay vì chứng minh hệ thống có ý thức riêng. Dù vậy, chuỗi sự cố liên tiếp đang làm tăng tranh luận về việc kiểm soát các tác nhân có khả năng tự chủ.

Nếu AI có thể thực hiện một nhiệm vụ, mở rộng phạm vi hoạt động rồi tìm cách xóa dấu vết, thách thức lớn nhất có thể không phải là ngăn nó hành động, mà là bảo đảm con người vẫn có thể kiểm chứng đầy đủ những gì đã xảy ra.

Trần Thu (tổng hợp)